Dişler neden geri kayar?
İngiliz Ortodonti Derneği (BOS), tedavi bittikten sonra dişlerin geldikleri yere dönme eğiliminde olduğunu ve buna “nüks” (relaps) dendiğini belirtir. Dişleri çevreleyen dokuların yeni konuma uyum sağlaması zaman alır; BOS'a göre dişlerin yerine oturması en az bir yıl sürebilir.
Bunun yanında dişler yaşam boyu, tedavi görmemiş kişilerde bile hafifçe hareket eder; yaş ilerledikçe özellikle alt ön dişlerde çapraşıklık artabilir. Tedavinin çok hızlı yapılması ve pekiştirme apareyinin düzenli kullanılmaması nüks riskini artırır.
Pekiştirme apareyi (retainer) türleri
- Şeffaf çıkarılabilir aparey: Dişlerin üzerine geçen ince şeffaf plaktır; genellikle gece takılır. Takılıyken yemek yenmez ve sudan başka bir şey içilmez.
- Telli çıkarılabilir aparey (Hawley): Damakta veya alt dişlerin arkasında plastik bir parça ve önde ince bir tel bulunur. İlk günlerde konuşmayı hafifçe etkileyebilir.
- Sabit (yapıştırılan) aparey: Dişlerin arka yüzüne yapıştırılan ince bir teldir; görünmez ve takmayı unutma riski yoktur, ancak çevresinin özenle temizlenmesi ve gevşerse kontrol edilmesi gerekir.
Hekiminiz nüks riskini azaltmak için birden fazla türü birlikte önerebilir.
Ne kadar süre kullanmalısınız?
Kullanım süresi ve sıklığı tedavinize ve aparey türüne göre hekiminiz tarafından belirlenir. BOS'un ifadesiyle, pekiştirme apareyini ne kadar uzun kullanırsanız dişlerinizi o kadar uzun süre düz tutabilirsiniz. Bu nedenle birçok hastaya uzun süreli, çoğu zaman gece kullanımı önerilir.
Apareyin bakımı
- Çıkarılabilir apareyi her gün yumuşak bir fırçayla ve ılık suyla temizleyin; sıcak su şeklini bozabilir.
- Kullanmadığınız zaman kabında saklayın; peçeteye sarılan apareyler sıklıkla kaybolur veya atılır.
- Sabit apareyin çevresini diş ipi veya ara yüz fırçasıyla her gün temizleyin.
- Aparey kırılır, gevşer veya artık oturmazsa kullanmayı bırakmadan önce hekiminize başvurun.
Dişleriniz kaymaya başladıysa
Apareyin eskisi kadar rahat oturmadığını ya da dişlerde kayma fark ederseniz beklemeyin. Hafif kaymalar erken fark edildiğinde yeni bir pekiştirme apareyi veya kısa bir düzeltme tedavisiyle giderilebilir; daha belirgin kaymalarda yeniden ortodontik tedavi gerekebilir. Seçenekler için şeffaf plak tedavi süreci yazımıza ve ortodonti sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavi planı yerine geçmez. Size uygun tedavi ancak muayene ve gerekli görüntülemeler sonrasında belirlenir.